تاییدیه استاندارد آسانسور + هزینه‌ها و مراحل دریافت در ۱۴۰۴

تاییدیه استاندارد آسانسور؛ اولین شرط بهره‌برداری ایمن و قانونی

اگر در ساختمانت آسانسور نصب شده اما تاییدیه استاندارد ندارد، در واقع استفاده از آن «غیرقانونی» و از نظر ایمنی «پرخطر» است. تاییدیه استاندارد آسانسور ثابت می‌کند که سیستم از نظر نصب، عملکرد، قطعات ایمنی و الزامات فنی، در وضعیت قابل قبول قرار دارد.

این تاییدیه توسط شرکت‌های بازرسی مورد تأیید سازمان ملی استاندارد صادر می‌شود و نبود آن، در صورت بروز حادثه، می‌تواند مسئولیت‌های سنگین مالی و حتی کیفری برای مدیر یا مالک ساختمان ایجاد کند.

جدول «پاسخ سریع»

تاییدیه استاندارد فقط یک برگه نیست — ضمانت جان ساکنین است

بسیاری از مدیران ساختمان تصور می‌کنند تاییدیه استاندارد فقط برای «اداره‌ها و کارهای اداری» لازم است؛ در حالی که نقش اصلی آن، حفاظت از جان افراد است. این گواهی نشان می‌دهد که سیستم‌های حیاتی آسانسور مانند ترمز ایمنی، گاورنر سرعت، سیستم نجات اضطراری و درب‌ها به‌درستی کار می‌کنند.

تاییدیه استاندارد چه زمانی الزامی می‌شود؟

چه ساختمان نوساز باشد و چه آسانسور قدیمی داشته باشد، دریافت تاییدیه اجباری است. بدون این گواهی:

• پایان‌کار ساختمان صادر نمی‌شود

• بیمه خسارت حوادث آسانسور را پرداخت نمی‌کند

• مدیر ساختمان از نظر قانونی مسئول شناخته می‌شود

به همین دلیل، تاییدیه آسانسور «یک انتخاب» نیست — یک الزام قانونی و ایمنی است.

تاییدیه استاندارد آسانسور چیست؟ تعریف ساده و دقیق

تاییدیه استاندارد، گواهی رسمی با اعتبار معمولاً یک‌ساله است که بعد از بازرسی فنی آسانسور صادر می‌شود و نشان می‌دهد:

• نصب و راه‌اندازی مطابق استانداردهای ملی و EN81 انجام شده

• خطرات سقوط، گیرکردن کابین یا برق‌گرفتگی به حداقل رسیده

• آسانسور اجازه بهره‌برداری ایمن دارد

نقش قانونی تاییدیه در تعامل با شهرداری و بیمه

شهرداری‌ها برای صدور پایان‌کار، وجود تاییدیه استاندارد را الزامی می‌دانند.
از طرف دیگر، شرکت‌های بیمه در صورت نبود تاییدیه، حتی اگر حادثه کوچک باشد، معمولاً از پرداخت خسارت خودداری می‌کنند.

مراحل دریافت تاییدیه استاندارد اولیه آسانسور در ساختمان‌های نوساز

وقتی نصب آسانسور تمام می‌شود، قبل از اینکه تحویل ساکنین داده شود، باید برای تاییدیه استاندارد اقدام شود. این مرحله معمولاً توسط شرکت مجری یا مدیر ساختمان انجام می‌شود و بدون آن، امکان بهره‌برداری قانونی وجود ندارد.

1️⃣ ثبت درخواست در سامانه شرکت بازرسی

اولین قدم، ثبت درخواست بازرسی در سامانه رسمی یکی از شرکت‌های مورد تایید سازمان استاندارد است. در این مرحله اطلاعات ساختمان، نوع آسانسور و مدارک فنی ثبت می‌شود.

2️⃣ بازرسی حضوری و فنی آسانسور

بازرس به محل مراجعه می‌کند و بخش‌های مهم زیر را بررسی می‌کند:

• چاهک و ضربه‌گیرها

• موتورخانه و تابلو فرمان

• ریل‌ها و اتصالات

• کابین و سیستم تعلیق

• درب‌ها و قفل‌های ایمنی

• سیستم نجات اضطراری و برق اضطراری

3️⃣ اعلام نواقص (در صورت وجود)

اگر مشکلی وجود داشته باشد، «لیست عدم انطباق (NC)» صادر می‌شود.
رفع این ایرادات اجباری است و تا زمانی‌که اصلاح نشوند، تاییدیه صادر نمی‌شود.

4️⃣ صدور گواهی استاندارد

پس از رفع ایرادات و تایید نهایی بازرس، گواهی تاییدیه صادر می‌شود و معمولاً یکی از مدارک اصلی برای دریافت پایان‌کار ساختمان محسوب می‌شود.

تاییدیه سالانه آسانسور؛ چرا دائمی نیست و باید تمدید شود؟

یکی از اشتباهات رایج این است که بعضی مدیران فکر می‌کنند تاییدیه یک‌بار صادر می‌شود و برای همیشه معتبر است؛ در حالی‌که این گواهی معمولاً اعتبار یک‌ساله دارد.

دلیل این موضوع کاملاً منطقی است:

• قطعات آسانسور فرسوده می‌شوند

• سرویس نشدن باعث کاهش ایمنی می‌شود

• تغییرات و تعمیرات ممکن است استاندارد نباشند

به همین دلیل، هر سال بازرسی مجدد انجام می‌شود تا:

• مشکلات پنهان شناسایی شوند

• از حوادث احتمالی جلوگیری شود

• بهره‌برداری قانونی ادامه پیدا کند

از نظر قانونی، اگر حادثه‌ای رخ دهد و تاییدیه سالانه معتبر نباشد، مدیر ساختمان به‌صورت مستقیم مسئول شناخته می‌شود — حتی اگر آسانسور سالم به‌نظر برسد.

مدارک لازم برای دریافت یا تمدید تاییدیه استاندارد آسانسور

برای اینکه فرآیند بازرسی سریع و بدون دردسر انجام شود، باید قبل از ثبت درخواست، مدارک را آماده کنید. نبود حتی یکی از این مدارک، معمولاً باعث تأخیر یا رد بازرسی می‌شود.

مدارک فنی موردنیاز

این مدارک به بازرس کمک می‌کند تا تطابق آسانسور با استانداردهای نصب را بررسی کند:

• نقشه و مشخصات فنی آسانسور

• گزارش پایان نصب شرکت مجری (برای ساختمان نوساز)

• پلاک مشخصات موتور و کابین

• اطلاعات تابلو فرمان و نوع سیستم ایمنی

اگر مدارک فنی ناقص باشد، بازرس نمی‌تواند تاییدیه صادر کند — حتی اگر آسانسور از نظر ظاهری سالم باشد.

قرارداد سرویس و نگهداری؛ شرط صدور تاییدیه

یکی از سختگیرانه‌ترین شروط استاندارد:

👉 بدون قرارداد سرویس معتبر، تاییدیه صادر نمی‌شود.

این قرارداد باید:

• با شرکت دارای مجوز باشد

• تاریخ معتبر و مهر داشته باشد

• شامل برنامه سرویس ماهانه باشد

مدارک مدیریتی و حقوقی

در کنار مدارک فنی، مدارک هویتی ساختمان نیز لازم است:

• معرفی‌نامه مدیر ساختمان

• آدرس دقیق و کدپستی

• در برخی شهرها: نامه شهرداری یا هیئت‌مدیره

هر نقصی در این مدارک، فرآیند را چند روز تا چند هفته عقب می‌اندازد.

هزینه تاییدیه استاندارد آسانسور در سال ۱۴۰۴

هزینه تاییدیه برای همه ساختمان‌ها یکسان نیست. قیمت نهایی به عوامل زیر بستگی دارد:

• نوع آسانسور (کششی یا هیدرولیک)

• تعداد توقف‌ها

• ظرفیت کابین

• نوع بازرسی (اولیه یا سالانه)

• تعداد دفعات بازرسی (در صورت مردودی)

نکته مهم

هزینه‌ای که به شرکت بازرسی پرداخت می‌شود:

❌ شامل هزینه رفع نواقص نیست.

اگر آسانسور در بازرسی مردود شود، باید:

• هزینه تعمیرات را جداگانه پرداخت کنید

• و هزینه بازرسی مجدد هم دوباره حساب می‌شود

جدول نمونه هزینه (تقریبی و عرف بازار)

این اعداد تقریبی هستند و بسته به شهر، شرکت بازرسی و شرایط آسانسور تغییر می‌کنند.

مدت زمان صدور و تمدید تاییدیه استاندارد آسانسور

به‌طور معمول، اگر آسانسور مشکلی نداشته باشد، فرآیند صدور تاییدیه بین ۷ تا ۱۴ روز کاری زمان می‌برد. این زمان شامل هماهنگی با بازرس، بازدید حضوری، بررسی مدارک و صدور گواهی است.

اما در ساختمان‌های نوساز، به دلیل همزمانی با مراحل پایان‌کار و رفع ایرادات اولیه، ممکن است این مدت کمی بیشتر شود.

اگر آسانسور در بازرسی مردود شود، موضوع متفاوت می‌شود:

• باید ایرادات برطرف شود

• درخواست بازرسی مجدد ثبت شود

• و ممکن است چند هفته تأخیر ایجاد شود

به همین دلیل توصیه می‌شود چند هفته قبل از پایان اعتبار تاییدیه، برای تمدید اقدام کنید.

شایع‌ترین دلایل رد تاییدیه استاندارد آسانسور

خیلی از مردودی‌ها به دلیل نقص‌های کوچک نیست — بیشتر به خاطر ایرادات ایمنی حیاتی است.

1️⃣ نقص در سیستم‌های ایمنی

موارد زیر جزو خط قرمزهای بازرسی هستند:

• عدم عملکرد صحیح ترمز ایمنی

• تنظیم نبودن گاورنر

• خرابی پاراشوت

• کارنکردن سیستم نجات اضطراری (ARD یا UPS)

در این شرایط، بازرس اجازه صدور تاییدیه ندارد و معمولاً تعویض یا تعمیر تخصصی لازم است.

2️⃣ مشکل در درب‌ها و قفل‌های ایمنی

اگر:

• درب‌ها کامل قفل نشوند

• میکروسوئیچ‌ها درست عمل نکنند

• فاصله درب‌ها استاندارد نباشد

آسانسور قطعاً مردود می‌شود.

3️⃣ نداشتن قرارداد سرویس معتبر

حتی اگر آسانسور سالم باشد،
بدون قرارداد سرویس:

👉 تاییدیه صادر نمی‌شود.

نقش سرویس دوره‌ای در دریافت تاییدیه استاندارد

سرویس منظم، مهم‌ترین عامل قبولی در بازرسی است. آسانسوری که ماهانه بررسی می‌شود:

• کمتر دچار خرابی جدی می‌شود

• در بازرسی سالانه سریع‌تر تایید می‌گیرد

• هزینه‌های غیرمنتظره کمتری دارد

بازرسان معمولاً قبل از شروع بازرسی، گزارش سرویس‌های دوره‌ای را هم بررسی می‌کنند.

نبود سرویس منظم باعث می‌شود:

• قطعات به‌صورت پنهان فرسوده شوند

• در تست‌های استاندارد مردود شوند

• هزینه‌ها و زمان دریافت تاییدیه افزایش پیدا کند

 

مسئولیت حقوقی مدیر ساختمان در صورت نداشتن تاییدیه استاندارد

از نظر قانونی، مدیر ساختمان مسئول ایمنی مشاعات است؛ یعنی اگر تاییدیه استاندارد نداشته باشید و حادثه‌ای رخ دهد، اولین فردی که پاسخگو شناخته می‌شود مدیر ساختمان است.

در چنین شرایطی، تبعات می‌تواند بسیار سنگین باشد:

• الزام به پرداخت خسارت مالی

• پرداخت دیه در صورت آسیب جانی

• در برخی موارد، پیگرد کیفری به دلیل قصور

حتی اگر حادثه به دلیل «خطای استفاده‌کننده» رخ دهد، نداشتن تاییدیه معتبر می‌تواند علیه مدیر استفاده شود.

از طرف دیگر، شرکت‌های بیمه تقریباً همیشه چنین پرونده‌هایی را رد می‌کنند؛ چون شرط اصلی پرداخت خسارت، داشتن تاییدیه استاندارد است.

استاندارد EN81 — مهم‌ترین مرجع برای تایید آسانسور

بخش زیادی از الزامات فنی آسانسورها در ایران، برگرفته از استاندارد اروپایی EN81 است. این استاندارد، ایمنی آسانسور را از مرحله طراحی تا بهره‌برداری پوشش می‌دهد.

موارد مهمی که در بازرسی طبق EN81 بررسی می‌شوند:

• عملکرد ترمز ایمنی

• کنترل سرعت توسط گاورنر

• استحکام ریل‌ها و اتصالات

• ایمنی درب‌ها و سیستم قفل

• روشنایی اضطراری داخل کابین

• سیستم نجات در زمان قطع برق

خیلی از آسانسورهای قدیمی، با نسخه‌های قدیمی این استاندارد نصب شده‌اند و امروز برای دریافت تاییدیه، نیاز به اصلاح یا به‌روزرسانی برخی بخش‌ها دارند.

تفاوت تاییدیه رسمی با برگه‌های غیررسمی “سلامت آسانسور”

گاهی برخی شرکت‌ها یا افراد، برگه‌هایی با عنوان:

• «گواهی سلامت آسانسور»

• «تایید فنی»

• «برگه اطمینان از کارکرد»

به مدیر ساختمان می‌دهند.

این مدارک هیچ ارزش قانونی ندارند.

تنها تاییدیه معتبر:

👉 تاییدیه صادرشده توسط شرکت‌های بازرسی مورد تایید سازمان ملی استاندارد
👉 با شماره رهگیری ثبت‌شده در سامانه

است و فقط همین گواهی برای:

• شهرداری

• بیمه

• مراجع قضایی

قابل استناد است.

چه زمانی بهترین زمان برای درخواست بازرسی استاندارد است؟

یکی از اشتباهات رایج مدیران این است که دقیقاً در روزهای آخر اعتبار تاییدیه، تازه به فکر تمدید می‌افتند. این کار باعث:

• استرس

• قطعی احتمالی آسانسور

• تأخیر در روند بازرسی

می‌شود.

بهترین زمان:

👉 حداقل ۳ تا ۴ هفته قبل از پایان اعتبار تاییدیه اقدام کنید.

این فاصله باعث می‌شود اگر نقصی وجود داشت، فرصت کافی برای رفع آن داشته باشید و آسانسور متوقف نشود.

اگر آسانسور در بازرسی مردود شد، چه باید کرد؟

مردودی در بازرسی به این معنی نیست که آسانسور «غیرقابل استفاده» است — بلکه یعنی:

🔎 برخی موارد باید اصلاح شود.

معمولاً این مراحل طی می‌شود:

1. دریافت لیست عدم انطباق (NC)

2. ارسال لیست برای سرویسکار

3. رفع کامل ایرادات

4. ثبت درخواست بازرسی مجدد

نکته مهم:

❌ هیچ‌وقت قبل از رفع کامل ایرادات، دوباره درخواست بازرسی ندهید؛
چون هزینه و زمانتان هدر می‌رود.

اشتباهات رایج مدیران ساختمان که باعث رد تاییدیه می‌شود

در بسیاری از بازرسی‌ها، مردودی به‌خاطر مسائل ساده و پیش‌پاافتاده اتفاق می‌افتد:

• گذاشتن وسایل شخصی داخل موتورخانه

• قفل نکردن درب ورودی به چاه آسانسور

• دستکاری تابلو فرمان توسط افراد غیرمتخصص

• سرویس کردن آسانسور توسط افراد بدون مجوز

• بی‌توجهی به صدای غیرعادی یا لرزش کابین

این موارد شاید کوچک به‌نظر برسند، اما از نگاه استاندارد، ریسک ایمنی جدی محسوب می‌شوند.

چرا بیمه بدون تاییدیه آسانسور خسارت پرداخت نمی‌کند؟

شرکت بیمه وقتی خسارت می‌دهد که مطمئن باشد:

✔️ مالک تمام اقدامات لازم برای ایمنی را انجام داده

نبود تاییدیه یعنی:

• شما به وظیفه قانونی خود عمل نکرده‌اید

• احتمال سهل‌انگاری وجود دارد

برای همین:

👉 حتی اگر حادثه ربطی به آسانسور نداشته باشد، بیمه می‌تواند پرداخت خسارت را رد کند.

آیا تاییدیه استاندارد به معنی “خراب نشدن آسانسور” است؟

نه — این یک سوءتفاهم بزرگ است.

تاییدیه:

🔹 خطرات جدی و مرگبار را به حداقل می‌رساند
اما تضمین نمی‌کند که آسانسور:

• خرابی جزئی نداشته باشد

• سرویس لازم نداشته باشد

بنابراین:

✔️ تاییدیه + سرویس دوره‌ای
دو شرط اصلی بهره‌برداری ایمن هستند.

آیا هر آسانسور قدیمی می‌تواند تاییدیه استاندارد بگیرد؟

خیلی از ساختمان‌های قدیمی تصور می‌کنند چون آسانسورشان سال‌هاست کار می‌کند، گرفتن تاییدیه سخت یا حتی غیرممکن است.
واقعیت این است که:

👉 بیشتر آسانسورهای قدیمی با انجام چند اصلاح اساسی می‌توانند تاییدیه بگیرند.

معمولاً این اصلاحات شامل موارد زیر است:

• نصب سیستم نجات اضطراری

• به‌روز کردن تابلو فرمان

• ایمن‌سازی چاهک و درب‌ها

• نصب حفاظ‌ها و سنسورهای ایمنی

• اصلاح سیم‌کشی‌ها و ارتینگ

گاهی هزینه این اصلاحات کمتر از هزینه یک حادثه کوچک است — و از نظر حقوقی هم خیالتان را راحت می‌کند.

تفاوت سرویس “واقعی” با سرویس نمایشی!

متأسفانه بعضی سرویسکارها فقط:

• روغن‌کاری سطحی

• تمیزکاری کابین

• و چند تست ساده

انجام می‌دهند و اسم آن را «سرویس دوره‌ای» می‌گذارند.

اما سرویس استاندارد باید شامل موارد زیر باشد:

• بررسی کامل سیستم ترمز

• تست گاورنر و سرعت

• کنترل کابل‌ها و ریل‌ها

• بررسی تابلو فرمان

• ثبت گزارش کامل داخل دفترچه سرویس

اگر سرویس درست انجام نشود، ممکن است آسانسور ظاهراً سالم باشد، اما در بازرسی استاندارد مردود شود.

چه کسی مسئول انتخاب شرکت بازرسی است؟

در ساختمان‌هایی که مدیر یا هیئت‌مدیره دارند:

👉 مسئولیت انتخاب شرکت بازرسی و پیگیری تاییدیه با مدیر ساختمان است.

بهترین کار این است که:

• از شرکت‌های مورد تایید سازمان استاندارد استفاده شود

• قرارداد رسمی و مکتوب تنظیم شود

• همه مراحل در سامانه ثبت و پیگیری شود

انتخاب شرکت‌های ناشناس فقط به‌خاطر قیمت پایین، در نهایت می‌تواند باعث:

❌ مردودی
❌ تأخیر
❌ هزینه‌های دوباره

شود.

آیا امکان قطع کردن آسانسور توسط بازرس وجود دارد؟

بله — اما فقط در شرایط خاص.

اگر بازرس تشخیص دهد که:

⚠️ خطر فوری برای جان افراد وجود دارد،

می‌تواند پیشنهاد توقف بهره‌برداری بدهد تا زمانی که ایرادات حیاتی برطرف شوند.

نمونه‌های چنین مواردی:

• خرابی جدی ترمز

• خطر برق‌گرفتگی

• احتمال سقوط کابین

• نبودن حفاظ‌ها در چاه آسانسور

این تصمیم شاید سخت به‌نظر برسد، اما هدف آن جلوگیری از حادثه‌های جدی است.

چک‌لیست آماده‌سازی قبل از بازرسی استاندارد

برای اینکه احتمال قبولی آسانسور بالا برود، بهتر است قبل از درخواست بازرسی، این موارد را کنترل کنید:

✔️ چک‌لیست فنی

• عملکرد صحیح ترمز و گاورنر

• سلامت قفل‌ها و میکروسوئیچ‌ها

• فعال بودن سیستم نجات اضطراری

• روشنایی مناسب کابین

• ایمن بودن چاهک و نردبان

• نصب پلاک مشخصات در کابین

✔️ چک‌لیست مدارک

• قرارداد سرویس معتبر

• گزارش سرویس‌های دوره‌ای

• مدارک فنی و پایان نصب (در نوسازها)

• معرفی‌نامه مدیر ساختمان

✔️ چک‌لیست مدیریتی

• هماهنگی کامل با سرویسکار

• رفع ایرادات قبلی

• جلوگیری از ورود افراد متفرقه به موتورخانه

این چک‌لیست، احتمال مردودی را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد.

جمع‌بندی؛ تاییدیه استاندارد یعنی آرامش خیال

تاییدیه استاندارد آسانسور فقط یک کار اداری نیست؛
در واقع:

✔️ تضمین ایمنی ساکنین
✔️ جلوگیری از دردسرهای حقوقی
✔️ کاهش هزینه‌های ناگهانی
✔️ و شرط اصلی بهره‌برداری قانونی

به‌خصوص برای ساختمان‌هایی که سرویس دوره‌ای منظم دارند، دریافت تاییدیه معمولاً سریع‌تر، ارزان‌تر و بی‌دردسرتر انجام می‌شود.

سوالات متداول

🔸 آیا بدون قرارداد سرویس می‌توان فقط برای تاییدیه اقدام کرد؟

خیر — بازرسی انجام نمی‌شود.

🔸 آیا هزینه تاییدیه قابل چانه‌زنی است؟

معمولاً خیر؛ چون نرخ‌ها تا حد زیادی مشخص و شفاف هستند.

🔸 بعد از گرفتن تاییدیه، برچسبی روی کابین نصب می‌شود؟

بله — بسیاری از شرکت‌های بازرسی، برچسب تاریخ اعتبار تاییدیه را در کابین نصب می‌کنند.

🔸 اگر ساکنین با هزینه‌ها مخالفت کنند، چه باید کرد؟

طبق قانون، ایمنی مشاعات اجباری است و نمی‌توان از آن صرف‌نظر کرد.