قرارداد سرویس آسانسور سندی است که حدود خدمات دورهای، مسئولیت شرکت سرویسدهنده، تعهدات مدیر ساختمان یا کارفرما، نحوه رسیدگی به خرابی، هزینه تعمیرات و قطعات و شرایط ادامه یا پایان همکاری را مشخص میکند. هرچه این موارد دقیقتر نوشته شوند، احتمال اختلاف درباره «چه چیزی داخل سرویس است و چه چیزی هزینه جداگانه دارد» کمتر میشود.
جدول خلاصه مفاد مهم قرارداد سرویس آسانسور
| بخش قرارداد | آنچه باید مشخص شود |
| مشخصات طرفین | نام و مشخصات کارفرما و شرکت/پیمانکار سرویسدهنده |
| مشخصات آسانسور | تعداد توقف، ظرفیت، نوع سیستم، محل نصب و مشخصات اصلی |
| موضوع قرارداد | سرویس و نگهداری دورهای، بازدید، تنظیم، روانکاری و اعلام خرابی |
| مدت قرارداد | تاریخ شروع، پایان و شرایط تمدید |
| تعداد بازدید | تعداد سرویسهای برنامهریزیشده و نحوه ثبت آنها |
| مبلغ قرارداد | هزینه سرویس، شیوه پرداخت و مالیات/عوارض در صورت وجود |
| قطعات و تعمیرات | مشخص شود چه مواردی داخل مبلغ و چه مواردی خارج از قرارداد است |
| خرابی اضطراری | روش اعلام خرابی، مسئول تماس و زمان پاسخگویی توافقشده |
| تعهدات پیمانکار | نیروی متخصص، ثبت گزارش، رعایت ایمنی و اعلام ایرادهای پرخطر |
| تعهدات کارفرما | پرداخت، جلوگیری از دستکاری، اعلام خرابی و فراهم کردن دسترسی |
قرارداد سرویس آسانسور چیست؟
قرارداد سرویس و نگهداری آسانسور توافقی میان کارفرما و شرکت یا پیمانکار سرویسدهنده است که بر اساس آن، آسانسور در بازههای مشخص بازدید و نگهداری میشود و در صورت مشاهده ایراد، وضعیت آن گزارش میشود. این قرارداد نباید صرفاً یک فرم عمومی باشد؛ مشخصات واقعی آسانسور، سطح خدمات، حدود تعمیرات و فرآیند رسیدگی به خرابی باید در آن روشن باشد.
برای درک بهتر تفاوت خرابیهای معمول و مواردی که نیاز به تعمیر دارند، مقاله مشکلات رایج آسانسور نیز مکمل این بخش است.
قرارداد سرویس آسانسور
چرا قرارداد سرویس و نگهداری آسانسور اهمیت دارد؟
سرویس منظم بدون قرارداد شفاف میتواند در زمان خرابی به اختلاف درباره مسئولیتها منجر شود. قرارداد دقیق مشخص میکند سرویسکار در هر بازدید چه مواردی را کنترل میکند، چه خرابیهایی باید گزارش شوند، هزینه قطعه و تعمیرات اساسی چگونه محاسبه میشود و در خرابی اضطراری چه روالی وجود دارد. برای ساختمانهای پرتردد، شفاف بودن این موارد اهمیت بیشتری دارد.
- کاهش ابهام درباره مسئولیت شرکت سرویسدهنده و مدیر ساختمان
- امکان پیگیری سوابق بازدید و خرابیها
- مشخص شدن هزینههای خارج از سرویس دورهای
- ثبت وضعیت ایمنی و ایرادهای مهم پیش از تبدیل شدن به خرابی جدی
- تعیین روند پاسخگویی در خرابیهای اضطراری
قرارداد سرویس آسانسور باید شامل چه بندهایی باشد؟
حداقل ساختار یک قرارداد کاربردی شامل مشخصات طرفین، موضوع قرارداد، مشخصات آسانسور، مدت، مبلغ، تعداد بازدیدها، تعهدات پیمانکار، تعهدات کارفرما، نحوه تأمین قطعات، تعمیرات خارج از قرارداد، خدمات اضطراری، شرایط فسخ و تمدید و نحوه ثبت گزارشهای سرویس است. متن قرارداد باید با وضعیت واقعی ساختمان و آسانسور تطبیق داده شود.
- مشخصات کامل کارفرما و پیمانکار
- آدرس و مشخصات دقیق آسانسور یا آسانسورها
- شرح روشن خدمات دورهای
- تعداد و برنامه بازدید
- حدود تعمیرات و تعویض قطعات
- فرآیند اعلام و تأیید هزینههای اضافی
- نحوه رسیدگی به خرابی اضطراری
- شرایط تمدید، فسخ و تحویل در پایان قرارداد
موضوع قرارداد و مشخصات آسانسور چگونه نوشته شود؟
در بخش موضوع قرارداد بهتر است فقط عبارت کلی «سرویس آسانسور» نوشته نشود. نوع خدمات مانند بازدید دورهای، کنترل اجزای ایمنی، تنظیمات معمول، روانکاری، بررسی عملکرد دربها، کنترل تجهیزات کنترلی و گزارش ایرادها مشخص شود. همچنین تعداد توقف، ظرفیت، نوع سیستم محرکه، محل نصب و در صورت لزوم مشخصات اصلی تجهیزات ثبت شود تا محدوده قرارداد مبهم نباشد.
تعهدات شرکت سرویس و نگهداری آسانسور چیست؟
تعهدات پیمانکار باید قابل اندازهگیری و قابل پیگیری باشد. شرکت سرویسدهنده باید بازدیدهای توافقشده را انجام دهد، وضعیت اجزای اصلی را بررسی کند، ایرادهای مشاهدهشده را گزارش دهد و از نیروی دارای صلاحیت متناسب با نوع کار استفاده کند. هر مورد خطرناک که ادامه استفاده از آسانسور را نامطمئن میکند باید به کارفرما اعلام شود.
- انجام بازدیدها مطابق برنامه قرارداد
- ثبت تاریخ سرویس و موارد بررسیشده
- اعلام خرابی یا قطعات فرسوده به کارفرما
- پرهیز از تعویض قطعه خارج از توافق بدون تأیید کارفرما، مگر در شرایطی که قرارداد صراحتاً تعیین کرده باشد
- رعایت اصول ایمنی هنگام کار روی آسانسور
- ارائه گزارش درباره ایرادهایی که ادامه بهرهبرداری را پرخطر میکنند
برای خطاهای مرتبط با کنترل آسانسور، صفحه کدهای خطای تابلو فرمان آسانسور میتواند در تشخیص اولیه نوع خطا مفید باشد.
تعهدات مدیر ساختمان یا کارفرما چیست؟
کارفرما نیز در قرارداد مسئولیتهایی دارد. فراهم کردن دسترسی به تجهیزات، پرداخت طبق شرایط قرارداد، جلوگیری از دخالت افراد غیرمتخصص، اعلام سریع خرابیها و اطلاع دادن درباره تغییرات غیرعادی عملکرد آسانسور از مهمترین موارد است. اگر مدیر ساختمان تعمیرات را به افراد خارج از قرارداد بسپارد، باید اثر آن بر مسئولیت پیمانکار نیز در قرارداد روشن باشد.
- اعلام خرابی یا رفتار غیرعادی آسانسور در اولین فرصت
- جلوگیری از دستکاری تابلو، موتورخانه و تجهیزات ایمنی توسط افراد غیرمجاز
- پرداخت هزینههای مورد توافق در زمان تعیینشده
- تأیید یا رد کتبی هزینه تعمیرات و قطعات خارج از قرارداد
- حفظ دسترسی مناسب به محل تجهیزات برای بازدید سرویسکار
آیا هزینه تعمیر و تعویض قطعات داخل قرارداد سرویس است؟
این موضوع باید صریحاً در قرارداد نوشته شود. در بسیاری از قراردادها، مبلغ پایه مربوط به بازدید و سرویس دورهای است و هزینه قطعات، تعمیرات اساسی یا تعویض تجهیزات جداگانه محاسبه میشود. عبارتهای کلی مانند «تعمیر آسانسور بر عهده پیمانکار است» میتواند منشأ اختلاف باشد؛ بهتر است قطعات مصرفی، تعمیرات جزئی و تعمیرات اساسی تفکیک شوند.
- قطعاتی که داخل مبلغ قرارداد هستند، نام برده شوند.
- قطعات خارج از قرارداد و نحوه قیمتگذاری آنها مشخص شود.
- تعمیرات اساسی فقط پس از تأیید کارفرما انجام شود، مگر شرایط اضطراری از قبل تعریف شده باشد.
- هزینه خرابی ناشی از استفاده نادرست یا دخالت شخص ثالث مشخص شود.
تعداد بازدید و سرویس دورهای چگونه در قرارداد مشخص شود؟
قرارداد باید تعداد بازدیدهای برنامهریزیشده را بهصورت روشن مشخص کند. صرف نوشتن «سرویس منظم» کافی نیست. تعداد بازدید میتواند با توجه به نوع آسانسور، میزان استفاده، تعداد واحدها، تعداد توقفها و شرایط ساختمان تعیین شود. علاوه بر تعداد، بهتر است نحوه ثبت حضور سرویسکار و گزارش هر بازدید نیز تعیین شود.
- تاریخ هر بازدید ثبت شود.
- موارد بررسیشده در چکلیست درج شوند.
- ایرادهای مشاهدهشده و توصیههای تعمیراتی ثبت شوند.
- نماینده کارفرما امکان مشاهده و تأیید گزارش سرویس را داشته باشد.
هزینه قرارداد سرویس آسانسور چگونه تعیین میشود؟
هزینه قرارداد به عوامل مختلفی وابسته است و نباید فقط بر اساس یک عدد ثابت برای همه آسانسورها تعیین شود. تعداد توقف، نوع سیستم، ظرفیت، میزان تردد، سن تجهیزات، شرایط دسترسی، تعداد آسانسورها و سطح خدمات مورد انتظار میتوانند روی مبلغ اثر بگذارند. مهمتر از عدد قرارداد، شفاف بودن خدماتی است که در مقابل آن مبلغ ارائه میشود.
در قرارداد خرابی اضطراری چه چیزی باید نوشته شود؟
عبارت «پاسخگویی 24 ساعته» بدون تعریف دقیق میتواند برداشتهای متفاوتی ایجاد کند. در قرارداد باید روش تماس، شخص یا واحد پاسخگو، محدوده ساعات پشتیبانی، زمان تقریبی حضور در محل در صورت توافق، شرایط خارج از ساعات عادی و تفاوت میان محبوس شدن مسافر با خرابی عادی مشخص شود.
- روش تماس اضطراری و شماره یا کانال ارتباطی مشخص
- تعریف وضعیت اضطراری
- تعیین فرآیند اعزام نیرو
- تعیین شرایط هزینه خدمات خارج از ساعات معمول، در صورت وجود
- ثبت خرابی و علت آن بعد از رفع مشکل
چه مواردی معمولاً خارج از قرارداد سرویس هستند؟
موارد خارج از قرارداد باید صریحاً فهرست شوند. در غیر این صورت ممکن است کارفرما انتظار داشته باشد هر نوع تعمیر یا تعویضی در مبلغ سرویس پوشش داده شود. تعویض موتور، تابلو فرمان، درایو، سیمبکسل، قطعات اصلی درب، بازسازی کامل تجهیزات یا رفع خسارت ناشی از آب، آتشسوزی، نوسان شدید برق یا دخالت افراد غیرمجاز نمونههایی هستند که ممکن است خارج از سرویس پایه باشند.
در خرابیهای مرتبط با تجهیزات ایمنی، مطالعه صفحه سیستم ایمنی آسانسور و گاورنر و ترمز ایمنی آسانسور نیز مرتبط است.
قبل از امضای قرارداد سرویس آسانسور چه مواردی را بررسی کنیم؟
قبل از امضا، فقط مبلغ قرارداد را مقایسه نکنید. وضعیت فعلی آسانسور، سوابق خرابی، تعداد بازدیدها، حدود مسئولیت، هزینه قطعات و نحوه رسیدگی به خرابی اضطراری را بررسی کنید. اگر آسانسور در زمان شروع قرارداد ایراد دارد، بهتر است این ایرادها در صورتجلسه اولیه ثبت شوند تا بعداً مشخص باشد کدام مشکل از قبل وجود داشته است.
- وضعیت اولیه آسانسور و ایرادهای موجود ثبت شود.
- تعداد بازدیدها و سطح خدمات دقیق باشد.
- قطعات و تعمیرات خارج از قرارداد مشخص باشند.
- فرآیند تأیید هزینههای اضافی روشن باشد.
- شرایط فسخ و تمدید بدون ابهام نوشته شود.
- گزارش هر سرویس قابل دسترس باشد.
برای بررسی وضعیت ایمنی و الزامات بهرهبرداری، مقاله تأییدیه استاندارد آسانسور نیز میتواند در کنار قرارداد سرویس بررسی شود.
نمونه قرارداد سرویس و نگهداری آسانسور
متن زیر یک نمونه عمومی برای ساختاردهی قرارداد است و باید بر اساس مشخصات پروژه، نوع خدمات، قوانین و توافق واقعی طرفین بازبینی و تکمیل شود. برای قراردادهای دارای ارزش مالی یا مسئولیت حقوقی قابل توجه، بازبینی توسط فرد متخصص حقوقی توصیه میشود.
ماده 1: طرفین قرارداد
این قرارداد بین کارفرما/مدیر ساختمان به مشخصات ……………….. و شرکت/پیمانکار سرویس و نگهداری به مشخصات ……………….. منعقد میشود. نشانی، شماره تماس و نماینده مجاز هر طرف باید در قرارداد درج شود.
ماده 2: موضوع قرارداد
موضوع قرارداد عبارت است از انجام سرویس و نگهداری دورهای آسانسور، بازدید اجزای اصلی، انجام تنظیمات معمول، روانکاری در موارد لازم، بررسی عملکرد درب و تجهیزات کنترلی، اعلام ایرادهای مشاهدهشده و ارائه گزارش سرویس مطابق مفاد قرارداد.
ماده 3: مشخصات آسانسور
تعداد آسانسورها: ……. / تعداد توقف: ……. / ظرفیت: ……. / نوع سیستم: ……. / محل نصب: ……. / مشخصات اصلی تجهیزات در صورت نیاز: ……. .
ماده 4: مدت قرارداد
مدت قرارداد از تاریخ ………. تا تاریخ ………. تعیین میشود. شرایط تمدید باید بهصورت کتبی و با توافق طرفین مشخص شود.
ماده 5: مبلغ و نحوه پرداخت
مبلغ قرارداد بابت خدمات مشخصشده در این سند ………. است و طبق برنامه پرداخت ………. تسویه میشود. هزینه قطعات، تعمیرات اساسی و خدماتی که در این قرارداد درج نشدهاند، تنها مطابق شرایط توافقشده جداگانه محاسبه خواهند شد.
ماده 6: تعهدات پیمانکار
- انجام بازدیدهای دورهای طبق برنامه.
- استفاده از نیروی مناسب برای نوع فعالیت.
- ثبت گزارش هر بازدید و اعلام خرابیهای مشاهدهشده.
- اعلام فوری مواردی که میتواند ایمنی بهرهبرداری را تحت تأثیر قرار دهد.
- خودداری از انجام تعمیرات خارج از قرارداد بدون تأیید کارفرما، مگر در موارد از پیش تعریفشده.
ماده 7: تعهدات کارفرما
- فراهم کردن دسترسی لازم برای سرویس.
- اعلام خرابیها و علائم غیرعادی.
- جلوگیری از دخالت افراد غیرمجاز در تجهیزات.
- پرداخت مبالغ طبق قرارداد.
- تأیید هزینه تعمیرات یا قطعات خارج از قرارداد پیش از انجام، مطابق سازوکار توافقشده.
ماده 8: تعمیرات و تعویض قطعات
تعمیرات و قطعاتی که در مبلغ پایه قرارداد قرار دارند باید بهصورت مشخص نام برده شوند. هر تعمیر یا تعویض خارج از این فهرست پس از اعلام وضعیت، برآورد هزینه و تأیید کارفرما انجام میشود. قطعات معیوب تعویضشده در صورت توافق میتوانند برای مشاهده یا تحویل به کارفرما ارائه شوند.
ماده 9: خرابی و خدمات اضطراری
روش اعلام خرابی، ساعات پاسخگویی، نحوه اعزام نیرو و هزینه احتمالی خدمات خارج از برنامه باید از قبل تعیین شود. وضعیت محبوس شدن مسافر، توقف کامل آسانسور یا مشاهده خطر ایمنی باید از خرابیهای عادی تفکیک شود.
ماده 10: مسئولیت خسارت و استفاده نادرست
حدود مسئولیت هر طرف در خسارت ناشی از استفاده نادرست، اضافهبار، آبگرفتگی، آتشسوزی، نوسان برق، دخالت شخص ثالث یا شرایط خارج از کنترل طرفین باید بهصورت روشن و متناسب با قوانین و توافق طرفین تعیین شود.
ماده 11: فسخ و تمدید
شرایط فسخ پیش از پایان مدت، مهلت اعلام، نحوه تسویه، تحویل سوابق و شرایط تمدید قرارداد باید مشخص باشد. بهتر است وضعیت آسانسور در پایان همکاری نیز ثبت شود.
ماده 12: نسخ قرارداد و حل اختلاف
تعداد نسخههای قرارداد، اعتبار نسخهها و روش مورد توافق برای حل اختلاف یا ارجاع موضوع به مرجع صالح باید در متن نهایی درج شود.
چه چیزهایی را در قرارداد مبهم ننویسیم؟
جملههای کلی بیشترین زمینه اختلاف را ایجاد میکنند. بهجای «تمام تعمیرات بر عهده پیمانکار است»، مشخص کنید کدام تعمیرات در مبلغ قرارداد قرار دارند. بهجای «سرویس منظم انجام میشود»، تعداد یا برنامه بازدید را بنویسید. بهجای «خدمات اضطراری ارائه میشود»، روش تماس، محدوده خدمت و شرایط هزینه را تعیین کنید.
| عبارت مبهم | عبارت دقیقتر |
| سرویس منظم انجام میشود. | تعداد و برنامه بازدیدهای دورهای و نحوه ثبت آنها مشخص شود. |
| پیمانکار مسئول تعمیر آسانسور است. | تعمیرات داخل قرارداد، خارج از قرارداد و فرآیند تأیید هزینه تفکیک شود. |
| خدمات اضطراری ارائه میشود. | روش تماس، زمان پاسخگویی توافقشده و شرایط خدمات خارج از ساعات عادی نوشته شود. |
| قطعات در صورت نیاز تعویض میشوند. | مسئول پرداخت، نحوه تأیید و قطعات مشمول قرارداد مشخص شود. |
شرایط تمدید یا فسخ قرارداد سرویس آسانسور
برای جلوگیری از اختلاف در پایان همکاری، قرارداد باید نحوه تمدید، مهلت اعلام عدم تمدید و شرایط فسخ را مشخص کند. اگر یکی از طرفین تعهدات اصلی خود را انجام ندهد، فرآیند اخطار و فسخ باید روشن باشد. همچنین بهتر است سوابق سرویس، خرابیهای باز و وضعیت آسانسور هنگام پایان قرارداد تحویل و ثبت شوند.
سوالات متداول درباره قرارداد سرویس آسانسور
قرارداد سرویس آسانسور شامل چه مواردی است؟
معمولاً مشخصات طرفین و آسانسور، مدت، مبلغ، برنامه سرویس، تعهدات طرفین، حدود تعمیرات و قطعات، خدمات اضطراری و شرایط فسخ و تمدید را شامل میشود.
آیا تعویض قطعات داخل مبلغ قرارداد سرویس است؟
الزاماً نه. این موضوع به متن قرارداد بستگی دارد و باید دقیقاً مشخص شود کدام قطعات یا تعمیرات داخل مبلغ پایه هستند و کدام موارد هزینه جداگانه دارند.
آیا قرارداد سرویس باید گزارش بازدید داشته باشد؟
ثبت گزارش هر بازدید، خرابیهای مشاهدهشده و اقدامات انجامشده برای پیگیری وضعیت آسانسور و کاهش اختلاف بین طرفین بسیار مفید است.
در خرابی اضطراری مسئولیت شرکت سرویس چیست؟
این مسئولیت باید در قرارداد تعریف شود؛ روش تماس، نوع شرایط اضطراری، محدوده پاسخگویی و هزینه احتمالی خدمات خارج از برنامه باید روشن باشد.
آیا نمونه قرارداد موجود در اینترنت برای امضا کافی است؟
نمونهها برای شناخت ساختار مفیدند، اما باید با مشخصات واقعی پروژه، سطح خدمات، توافق مالی و الزامات حقوقی طرفین تطبیق داده شوند.
جمعبندی
قرارداد سرویس آسانسور زمانی مفید است که فقط یک فرم امضا شده نباشد و واقعاً محدوده خدمات را مشخص کند. تعداد بازدیدها، تعهدات پیمانکار و کارفرما، هزینه قطعات، تعمیرات خارج از قرارداد، خرابی اضطراری، ثبت گزارشها و شرایط فسخ و تمدید از مهمترین بخشها هستند. هر بند مبهم میتواند در زمان خرابی به اختلاف تبدیل شود؛ بنابراین متن قرارداد باید با مشخصات واقعی آسانسور و سطح خدمات مورد انتظار هماهنگ شود. همکاری با تیمهایی مثل گروه صنعتی مگا میتواند در تنظیم قرارداد دقیقتر و سرویس مطمئنتر کمککننده باشد.